Omega-3 (EPA & DHA): inflammaging, celcommunicatie en cardiovasculaire healthspan
Chronische laaggradige ontsteking, ook wel inflammaging genoemd, wordt beschouwd als een belangrijke drijvende factor achter biologische veroudering. Deze aanhoudende ontstekingsrespons kan celcommunicatie verstoren, weefselschade versnellen en het risico op hart- en vaatziekten, metabolische verstoringen en cognitieve achteruitgang verhogen. Omega-3 vetzuren, met name EPA (eicosapentaeenzuur) en DHA (docosahexaeenzuur), spelen een sleutelrol in de biochemische regulatie van ontstekings- en herstelprocessen.
Op biochemisch niveau worden EPA en DHA ingebouwd in celmembranen, waar zij de structuur, vloeibaarheid en signaaloverdracht verbeteren. EPA en DHA dienen bovendien als voorlopers van gespecialiseerde pro-resolving mediatoren zoals resolvines, protectines en maresins, die niet alleen ontsteking remmen, maar deze ook actief helpen beëindigen. Deze mediatoren ondersteunen het herstel van weefsels na een ontstekingsreactie en zijn betrokken bij mechanismen die helpen homeostase te behouden op systeemniveau.¹
Door invloed op membraanstructuur, immuuncelactiviteit en signaalroutes dragen EPA en DHA bij aan het temperen van chronische ontstekingsprocessen en het bevorderen van efficiënte cellulaire communicatie. Dit sluit nauw aan bij meerdere verouderingsmechanismen, waaronder inflammaging en verstoorde intercellulaire communicatie, en ondersteunt het idee dat omega-3 vetzuren kunnen bijdragen aan behoud van functionele gezondheid tijdens het ouder worden.²
Omega-3 vetzuren beïnvloeden ook cardiovasculaire risicofactoren op meerdere niveaus. Zo tonen epidemiologische studies en cohortanalyses aan dat hogere inname of hogere EPA/DHA-spiegels in het bloed geassocieerd zijn met een lager risico op cardiovasculaire gebeurtenissen in bepaalde populaties, met name bij mensen met verhoogde triglyceriden of andere risicofactoren.³
Mechanistisch modulerenvan EPA en DHA het lipidenmetabolisme, ontstekingsreacties, endotheliale functie en andere celprocessen die belangrijk zijn voor cardiovasculaire gezondheid. Ze kunnen triglyceriden verlagen, antioxidatieve routes ondersteunen en bijdragen aan betere vaatfunctie, wat allemaal positieve effecten heeft op cardiovasculaire veerkracht.⁴ Er is steeds meer bewijs dat EPA en DHA gunstig kunnen zijn voor specifieke cardiovasculaire doelen, met name bij hogere doseringen of in subgroepen met verhoogd risico.⁵
Bovendien spelen omega-3 vetzuren een rol bij andere aspecten van gezond ouder worden. Ze zijn belangrijk voor normale hersenfunctie, mede door de integratie in neurale membranen en ondersteuning van neurotransmissie en cognitieve processen, wat relevant is voor healthspan.⁶
Binnen een longevity-strategie zijn EPA en DHA daarom geen niche-nutriënten, maar fundamentele bouwstenen die helpen ontstekingsbalans, cel-communicatie en cardiovasculaire veerkracht te ondersteunen, factoren die bijdragen aan gezonde functionaliteit op de lange termijn.
Bronnen:
-
Review over de ontstekingsmodulerende eigenschappen van omega-3 vetzuren en de rol van pro-resolving mediatoren in immuunregulatie.
https://www.europeanreview.org/article/33310 -
Recente publicatie over omega-3 vetzuren en cardiovasculaire gezondheid: modulatie van lipiden, ontsteking, endotheliale functie en andere mechanismen.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41247613 -
Analyse van meta-analyses en klinische gegevens die lagere risico’s op adverse cardiovasculaire events koppelen aan hogere omega-3 consumptie of status.
https://healthcare-bulletin.co.uk/article/cardiovascular-outcome-of-omega-3-fatty-acids-a-systematic-review-2301 -
Mechanismen van EPA en DHA in relatie tot verminderde cardiovasculaire risicofactoren zoals lipiden, oxidatieve stress, ontsteking en vaatfunctie.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12628397 -
Systematische reviewpositie over inrichting van omega-3-onderzoek en effecten bij specifieke cardiovasculaire uitkomsten (bijv. EPA-rijk formuleringen).
https://www.lancet.com/journals/eclinm/article/piis2589-5370(21)00277-7/fulltext -
Systematische literatuur over omega-3 vetzuren, hersenfunctie en levenslange gezondheidsvoordelen (ontwikkeling, ontsteking, cardiovasculaire functionele aspecten).
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15366399
