Quercetine: inflammaging, vasculaire functie en cellulaire stressbestendigheid
Quercetine is een plantaardige flavonoïde die voorkomt in onder andere appels, uien, bessen en groene thee. Het heeft een sterke reputatie als antioxidant en ontstekingsremmer, wat het tot een interessant molecuul maakt binnen longevity-strategieën: namelijk vanwege effecten op chronische laaggradige ontsteking (inflammaging) en vasculaire gezondheid, twee kritische factoren voor gezond ouder worden.
Op cellulair niveau moduleert quercetine diverse signaalroutes die betrokken zijn bij ontstekings- en stressresponsen. Zo remt het de activatie van de NF-κB-route, een centrale regulator van pro-inflammatoire genexpressie, wat leidt tot verminderde productie van cytokines en andere ontstekingsmediatoren. Daarnaast beïnvloedt quercetine routes zoals MAPK/ERK, wat bijdraagt aan een modulatie van cellulaire stress- en overlevingssignalen.¹ ⁴
Deze biochemische effecten vertalen zich ook naar vasculaire functies. Humane en dierstudies suggereren dat quercetine endotheelafhankelijke functie kan ondersteunen, onder meer door de beschikbaarheid van nitric oxide (NO) te verhogen en te helpen bij vasodilatatie, waardoor de vaattonus gunstiger wordt gereguleerd.² ⁶
Uit meta-analytisch bewijs blijkt dat quercetine-suppletie systolische bloeddruk kan verlagen bij volwassenen, vooral bij hogere doses en langere interventies, wat aansluit bij de hypothese dat dit flavonoïde cardiovasculaire stressfactoren kan temperen.³ ⁶ Studies tonen bijvoorbeeld gemiddelde dalingen in systolische bloeddruk na weken tot maanden van suppletie, vooral bij personen met metabole stress of hypertensieve kenmerken.³ ⁶
Naast bloeddruk zijn er aanwijzingen uit klinische studies dat quercetine endotheelfunctie kan bevorderen, bijvoorbeeld door verbetering van NO-gerelateerde signalering en mogelijk het remmen van endotheel-activatie, hoewel niet elke RCT uniforme effecten op markers zoals VCAM-1 of ICAM-1 laat zien.⁷ ⁵
Ook buiten de cardiovasculaire context worden gunstige effecten beschreven. Quercetine heeft in preklinische modellen antioxidatieve en ontstekingsremmende effecten laten zien, waaronder versterkte cellulaire stressbestendigheid en vermindering van pro-inflammatoire cytokines via onder meer NF-κB-remming.⁸ ⁷
Het is belangrijk om te benadrukken dat quercetine geen klinisch bewezen “senolytic” is zoals dat concept in gerontologie wordt gebruikt, het vernietigt geen senescente cellen, maar het draagt wel bij aan een gunstiger ontstekings- en stressprofiel binnen cellen en weefsels. Deze functie ondersteunt een omgeving waarin cellen beter kunnen omgaan met chronische stressoren die kenmerkend zijn voor veroudering.
Binnen een longevity-strategie functioneert quercetine daarom vooral als een krachtige modulatie van inflammaging en vasculaire gezondheid: het helpt inhibitie van ontstekingsroutes, bevordert endotheliale signalering en ondersteunt cellulaire stressresponsen. Dit draagt bij aan een biologische omgeving die robuuster en veerkrachtiger is tijdens het ouder worden, zonder dat het een agressieve anti-aging interventie of medicinale werking heeft.
Bronnen:
-
Effects of Quercetin on Vascular Endothelium, Inflammation, Cardiovascular Disease and Lipid Metabolism — Review. Deze recente review bespreekt quercetine’s antioxidant- en ontstekingsmodulerende effecten via NF-κB en MAPK en mogelijke bescherming van endotheel.
https://www.mdpi.com/2072-6643/17/9/1579 -
Acute effects of quercetin-3-O-glucoside on endothelial function and blood pressure. Dit onderzoek laat zien dat quercetine verbeteringen kan geven in endotheelfuncties en bloeddrukregulatie via NO-gerelateerde paden.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27169837/ -
Effects of Quercetin on Blood Pressure: Systematic Review and Meta-analysis. Meta-analyse laat zien dat quercetine suppletie geassocieerd is met significante verlagingen in systolische (en bij hogere doseringen ook diastolische) bloeddruk in RCT’s.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27405810/ -
Recent Advances in Potential Health Benefits of Quercetin. Recente review verzamelt data dat quercetine cardiovasculaire voordelen heeft, waaronder effecten op bloeddruk, endotheel en oxidatie.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10384403/ -
Effects of Quercetin Supplementation on Blood Pressures & Endothelial Function. RCT-data tonen dat dagelijkse suppletie niet altijd significant verbeteringen gaf in adhesiemoleculen, maar wel bij andere markers relevant voor endotheliale gezondheid.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31092175/ -
Quercetin-rich onion skin extract lowers ambulatory blood pressure. Klinische studie suggereert dat quercetine kan bijdragen aan lagere systolische ambulante bloeddruk bij hypertensieve subgroepen.
https://www.cambridge.org/core/journals/british-journal-of-nutrition/article/effects-of-a-quercetinrich-onion-skin-extract-on-24-h-ambulatory-blood-pressure-and-endothelial-function-in-overweighttoobese-patients-with-prehypertension-a-randomised-doubleblinded-placebocontrolled-crossover-trial/C33CDF1F4E46BB8BCD14940B2F005615 -
Quercetin reduces transcriptional NF-κB activity. Meer fundamenteel bewijs dat quercetine NF-κB-activatie en pro-inflammatoire signalering kan remmen in cellulaire modellen.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38319443/
